Mleko w szkole i z dostawą do domu. Zobacz archiwalne zdjęcia z okresu PRL-u

Anna Daniluk
Anna Daniluk
Uczniowie piją mleko podczas posiłku w 1978 roku. Kliknij w obrazek i przesuwaj strzałkami, aby zobaczyć więcej zdjęć z PRL-u.
Uczniowie piją mleko podczas posiłku w 1978 roku. Kliknij w obrazek i przesuwaj strzałkami, aby zobaczyć więcej zdjęć z PRL-u. Narodowe Archiwum Cyfrowe
Udostępnij:
W czasach PRL-u, jednym z produktów żywnościowych najchętniej promowanych wśród obywateli było mleko. W czasach zapaści gospodarczej i w stanie wojennym zachęcano do wykorzystywania mleka w proszku. Przyjrzeliśmy się, jak wyglądały akcje polecające mleko w szkołach.

W skrócie

W czasach komunizmu produkty mleczne i mleko były szczególnie polecane przez władzę. Finansowano bary mleczne, które miały serwować tanie i pożywne dania. Władza stawiała na obowiązkowy przydział mleka i masła z racji, że brakowało mięsa. W stanie wojennym, gdy mięso było reglamentowane lub dostępne spod lady, szczególnie doceniało się dania mączne. Właśnie wtedy na szkolnych stołówkach prym wiodły naleśniki z białym serem lub zupy mleczne.

Mleko do wypłaty

W książce „Ślepa kuchnia. Jedzenie i ideologia w PRL” Monika Milewska zdradzała, jak obowiązująca polityka wpływała na dostawy żywności. Produktem, który był promowany w PRL-u, było mleko w różnej postaci. W czasie kryzysu gospodarczego stawiano na mleko w proszku, a w książkach kucharskich podawano przepisy na wykorzystanie go w kuchni.

Kliknij przycisk, aby zobaczyć zdjęcia z czasów PRL-u

[…]Pracownikom zatrudnionym w szkodliwych dla zdrowia warunkach przysługiwało też mleko. Mój ojciec, pracujący w ciemni fotograficznej, przywoził to mleko dla mnie. Respondenci wskazują też na inne możliwości: „Jak ktoś nie chciał mleka, to dostawał bony do baru mlecznego, gdzie mógł zjeść obiad lub wymienić bony na masło” – pisała Monika Milewska.

Mleko z dostawą do domu

Autorka książki zwróciła też uwagę, że w PRL-u istniał zawód roznosiciela mleka, który dostarczał butelki pod drzwi. Usługa trwała do 1989 roku. Zawód „mleczarza” został w zabawny sposób przedstawiony w filmie „Nie lubię poniedziałków” w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego z 1971 roku. Tam w wyniku pomyłki w oznaczaniu mieszkań czekających na mleko, nabiał dostali niemal wszyscy mieszkańcy bloku.

Aby dostać codzienną porcję mleka, trzeba było wykupić miesięczny abonament w sklepie spożywczym. Szklane butelki były zamykane kolorowym kapslem z aluminium. Zamknięcie w kolorze czerwonym zawierało mleko pełnotłuste, z niebieskim kapslem z 2% zawartością tłuszczu. Pozostałe produkty mleczne najczęściej kupowały dzieci.

Mleko w szkołach i przedszkolach

W PRL-u prowadzona była akcja dożywiania dzieci poprzez dostarczanie codziennej porcji mleka do szkół i przedszkoli. Menu posiłków przedszkolnych dostosowywano do polityki żywienia w PRL-u. W szkole w przerwach podawano mleko, aby zapewnić dzieciom okazję do prawidłowego wzrostu. Uważano, że mleko jest niezbędne do budowy zdrowych kości i zapewni szybki i zdrowy rozwój organizmu. Na co dzień dzieciom podawano kaszę mannę na mleku z owocami lub marmoladą, kubek przypalonego mleka (z kożuchem) i różne rodzaje zup mlecznych z makaronem, ryżem lub kaszami.

- W mojej podstawówce w latach 80. mleko było obowiązkowe. Do dziś pamiętam ten okropny zapach ze szkolnej stołówki i mleko z kożuchem w szarych kubkach, które musieliśmy pić. Nie cierpiałam tego. Na samą myśl mam mdłości - wspomina Maria z Wałbrzycha. - Być może chodziło o ten przymus i ten kożuch, bo dziś bardzo lubię mleko.

Inne osoby wspominają, że dzięki tej akcji w szkole nie byli głodni. Zawsze można było wypić kubek ciepłego mleka i zjeść drożdżówkę lub kanapkę zrobioną w domu. Początkowo dzieci dostawały mleko podgrzewane w szkolnych stołówkach i nalewane z garnka przez nauczycielki lub kucharki do metalowych kubków. Z czasem postawiono na butelki szklane o pojemności około 200 ml, które przynoszone były do klas w skrzynkach i rozdawane uczniom.

Uczniowie piją mleko podczas posiłku w 1978 roku. Kliknij w obrazek i przesuwaj strzałkami, aby zobaczyć więcej zdjęć z PRL-u.

Mleko w szkole i z dostawą do domu. Zobacz archiwalne zdjęci...

Źródło:

Akcesoria, które ułatwią Ci pracę w kuchni

miejsce #1

KINGHOFF

Kinghoff Suszarka Ociekacz Do Naczyń

100,21 zł39,00 zł-61%
miejsce #2

Klausberg

Klausberg 3 Pojemniki Tea Sugar Coffee (Kb7504)

191,43 zł81,08 zł-58%
miejsce #3

KINGHOFF

Kinghoff Metalowy chlebak z deską czarny 35 x 21

246,07 zł105,99 zł-57%
miejsce #4

Gerlach

Gerlach Dziadek Do Orzechów Solid

82,95 zł39,00 zł-53%
miejsce #5

Brabantia

Brabantia Suszarka Do Naczyń Ciemnoszara (117268)

256,77 zł150,00 zł-42%
miejsce #7

Westmark

Westmark Prasa Do Ziemniaków Tin Plated

153,98 zł89,99 zł-42%
miejsce #8

Kuchenprofi

Kuchenprofi Dziadek do orzechów Classic (KU0809003800)

160,00 zł96,71 zł-40%
miejsce #9

Severin

Severin Pojemniki próżniowe 0,75l 1,5l (ZB3618)

146,00 zł99,00 zł-32%
miejsce #11

Menuett

MENUETT SZATKOWNICA WIELOFUNKCYJNA 5 ELEMENTÓW

225,50 zł156,00 zł-31%
miejsce #12

Cole & Mason

Cole&Mason młynek inverta flip chrome zestaw do soli i pieprzu ...

199,00 zł155,00 zł-22%
miejsce #13

Florina

Florina Maselnica Alta Duo

46,90 zł36,99 zł-21%
miejsce #14

Kela

Kela sitko kuchenne 20 cm profi 19058

97,90 zł85,90 zł-12%
miejsce #15

Lesser & Pavey Maselnica Anthina (7104833E70959)

110,93 zł97,88 zł-12%
miejsce #17

Kulig

Eigenart Puszka na herbatę 150g Trees Gingko

38,90 zł36,96 zł
miejsce #19

Fackelmann

Fackelmann deska kuchenna san 35x25cm 39293

24,99 zł
Materiały promocyjne partnera

Zobacz inne tematy kulinarne ze Strony Kuchni:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Największa od dziesięcioleci susza we Francji

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Kuchni
Dodaj ogłoszenie