Bułeczki Świętej Łucji na 13 grudnia i przysmaki Wikingów na Boże Narodzenie. Tak świętują Szwedzi

Anna Daniluk
Anna Daniluk
Lussekatter to bułeczki tradycyjnie serwowane w Szwecji podczas Dnia Świętej Łucji - 13 grudnia.
Lussekatter to bułeczki tradycyjnie serwowane w Szwecji podczas Dnia Świętej Łucji - 13 grudnia. Magdalena Tomaszewska-Bolałek
Kleik ryżowy na mleku z cynamonem i masłem, potrawa ze sztokfisza, czyli suszonej ryby, marynowany łosoś i „koty Łucji” z szafranem. Szwecja posiada wiele tradycji związanych z adwentem i Bożym Narodzeniem. Magdalena Tomaszewska-Bolałek, kulturoznawczyni i laureatka wielu prestiżowych nagród w dziedzinie dyplomacji kulinarnej, w swojej najnowszej książce „Tradycje kulinarne Szwecji” dzieli się opowieściami i recepturami z tego kraju. Sprawdź przepis na bułeczki Świętej Łucji, które 13 grudnia goszczą na tamtejszych stołach.

Wielu osobom kuchnia szwedzka kojarzy się z aromatycznymi, cynamonowymi bułeczkami (kanelbulle), popijanymi mocną kawą, śledziami w słoiku lub pulpecikami serwowanymi z sosem borówkowym. Ale warto pamiętać, że Szwecja to także kraj ukształtowany przez opowieści związane z Wikingami. Przykładem jest chociażby lutfisk, potrawa ze sztokfisza, czyli suszonej ryby (najczęściej z rodziny dorszowatych). Moczy się ją przez kilka dni, a potem maceruje w ługu do momentu uzyskania struktury galarety. W książce „Tradycje kulinarne Szwecji” Magdaleny Tomaszewskiej-Bolałek zostały wnikliwie opisane różne zwyczaje i obrzędy dotyczące adwentu i świąt Bożego Narodzenia.

- Boże Narodzenie to ważne święto w życiu Szwedów – mówi Magdalena Tomaszewska–Bolałek. - Jego obchody zaczynają się praktycznie na początku adwentu. Wywiesza się w oknach gwiazdy, dekoruje domy. Nie może zabraknąć świeczek oraz lampek. To czas spotkań z przyjaciółmi i współpracownikami na specjalnych bufetach świątecznych. Z kolei 13 grudnia obchodzi się dzień św. Łucji. Z tej okazji piecze się specjalne, pachnące szafranem bułeczki w kształcie litery s, noszące nazwę lussekatter. Podaje je podczas rodzinnego śniadania jedna z córek ubrana w białą szatę i koronę ze świec na głowie. Z okazji Dnia św. Łucji organizuje się też pochody i koncerty.

Bułeczki z rodzynkami na Dzień Świętej Łucji, 13 grudnia

Drożdżowe bułeczki lussekatter (w tłumaczeniu: „koty Łucji") z rodzynkami i szafranem to wyjątkowy wypiek podawany z okazji Dnia Świętej Łucji (przepis znajdziecie na końcu tekstu). Skąd nazwa? Według jednej z legend, do niegrzecznych dzieci przychodził diabeł w przebraniu kota i karał je batami, a grzeczne dzieci były obdarowywane bułeczkami. Magdalena Tomaszewska-Bolałek dodaje, że wypieki były również przygotowywane z cynamonem, kardamonem i gałką muszkatołową. Święto Łucji przypada 13 grudnia i było związane z wróżbami. Szwedzi wierzyli, że tego dnia stojąc na rozdrożu, można zobaczyć zdarzenia z nadchodzącego roku. Panny natomiast siadały przed lustrem, trzymając w dłoni zapaloną świecę i wypatrywały twarzy przyszłego męża.

Świece miały odstraszać złe moce. Warto dodać, że Święta Łucja z Syrakuz to męczennica kościoła katolickiego i prawosławnego. Jej kult przywędrował do Szwecji z Niemiec i rozpoczął się w XVIII wieku.

Wigilia w Szwecji – duchy domowe i bożonarodzeniowy kleik

Niegdyś wierzono w Szwecji, że w wigilijny wieczór w domu pojawia się duch o nazwie tomte. Była to nadprzyrodzona istota, która powstała z duszy pierwszego właściciela. Miała się pojawiać pod postacią brodatego, niskiego mężczyzny, odzianego w tradycyjne ubranie. Gdy domownicy spali, on pracował. W zamian oczekiwał szacunku, dbania o trzodę oraz miski z bożonarodzeniowym kleikiem, doprawionym masłem. Danie bez omasty było przez niego bardzo źle widziane. Wtedy tomte robił psikusy.

Co ciekawe, wigilia w Szwecji nie jest postna. Serwuje się pieczoną szynkę, klopsiki, marynowanego łososia z sałatką z marynowanych buraków. Szczególnie warto zwrócić uwagę na kleik ryżowy, gotowany na mleku z cynamonem, cukrem i masłem. Pierwsza wzmianka o tym daniu pojawia się już w 1328 roku. Z tym posiłkiem wiąże się ciekawy obrzęd wkładania migdała do jednego z talerzy. Jeżeli natrafiła na niego panna lub kawaler, to wróżyło im rychłe zamążpójście.

Wśród obowiązkowych dań podczas świąt są śledzie serwowane na wiele sposobów czy gravlax - łosoś marynowany w soli, cukrze i koperku. Ze słodkości obowiązkowo muszą pojawić się pierniczki. W chłodne wieczory natomiast najlepiej rozgrzewa alkoholowy lub bezalkoholowy glögg pachnący przyprawami korzennymi.

Przepis na lussekatter – bułeczki św. Łucji

Składniki:

  • 350-400 g mąki pszennej
  • 100 ml mleka
  • 70 g cukru
  • 50 g masła
  • 20 g świeżych drożdży
  • 2 małe jajka
  • 0,5-1 g szafranu
  • duże rodzynki
  • żółtko jajka do smarowania

Przygotowanie:

  1. Mleko wlewamy do garnka.
  2. Dodajemy cukier, masło i szafran. Całość delikatnie podgrzewamy.
  3. Do ciepłego mleka dodajemy drożdże i dokładnie mieszamy. Odstawiamy garnek na 10-15 minut.
  4. Mąkę przesiewamy do miski i wbijamy do niej jajka, po czym dolewamy mieszaninę z drożdżami.
  5. Wyrabiamy ciasto do momentu, aż nie będzie lepić się do rąk.
  6. Odstawiamy je do wyrośnięcia na dwie godziny. Należy je przykryć ścierką z materiału, aby nie obsychało.
  7. Z ciasta odrywamy kawałki, z których formujemy długie walce. Walce wywijamy w kształt odwróconej litery „s”. Na każdym końcu wywijasa umieszczamy rodzynkę.
  8. Bułeczki układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, przykrywamy ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce na 20 minut.
  9. Przed pieczeniem bułeczki smarujemy roztrzepanym żółtkiem.
  10. Piekarnik rozgrzewamy do temperatury 200 stopni. Bułeczki pieczemy przez 10-13 minut.

Przepis z książki „Tradycje kulinarne Szwecji”, Magdalena Tomaszewska-Bolałek, Wydawnictwo Hanami

Zobacz także inne tematy ze Strony Kuchni:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Mundial 2022. Pierwsza polska restauracja w stolicy Kataru

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronakuchni.pl Strona Kuchni
Dodaj ogłoszenie