Ostatni szef kuchni Hochbergów na Zamku Książ i jego niezwykłe zdjęcia. Jak wyglądała najnowocześniejsza kuchnia z początku XX w.?

Anna Daniluk
Anna Daniluk
Szef kuchni Louis Hardouin dokumentował codzienność rodu Hochbergów. Kliknij w zdjęcie, aby zobaczyć galerię zdjęć.
Szef kuchni Louis Hardouin dokumentował codzienność rodu Hochbergów. Kliknij w zdjęcie, aby zobaczyć galerię zdjęć. materiały prasowe Zamku Książ w Wałbrzychu
Louis Hardouin to nadworny szef kuchni, który wprowadził nowoczesną, wykwintną sztukę gotowania na salony. Francuz miał jednak jeszcze inny talent, z powodu którego posądzono go nawet o szpiegostwo - potrafił robić świetne zdjęcia. Kuchmistrz przez ponad 20 lat dokumentował życie Zamku Książ i rodu Hochbergów na artystycznych fotografiach. Zobaczcie, jak wyglądała nadworna kuchnia i zamkowy świat z początków XX wieku.

Louis Hardouin urodził się w roku 1877 w małej wiosce Saint Benoît w południowej Francji w prostej, chłopskiej rodzinie. Po odbyciu służby wojskowej, wyuczył się zawodu kucharza. Pracował w eleganckich domach w Paryżu, Sankt Petersburgu i Londynie. W stolicy Wielkiej Brytanii gotował między innymi w kuchni hotelu Ritz, gdzie 1904 roku poznano się na jego talencie kulinarnym. Odkrył go książę pszczyński, Jan Henryk XV, pan na Zamku Książ (wówczas Fürstenstein) w Wałbrzychu, mąż słynnej księżnej Daisy.

Znakomity kucharz i artysta fotografik

Od 1 kwietnia 1909 roku Louis Hardouin stał się pracownikiem Książa. Został doceniony nie tylko jako szef kuchni, ale i artysta-fotograf. Niestety ta druga pasja przysporzyła mu też problemów. W 1914 r. trafił bowiem do więzienia oskarżony o szpiegostwo. Prawdopodobnie dzięki wstawiennictwu Hochbergów został przeniesiony z więzienia we Wrocławiu do obozu o lżejszym rygorze, skąd po dwóch latach wrócił do Książa.

Na swoich zdjęciach kuchmistrz uwieczniał życie codzienne w zamku, rodzinę księcia von Pless, jego piękną żonę Daisy i wielu znamienitych gości. Louis często też towarzyszył rodzinie książęcej w podróżach.

Gotuj smacznie i zdrowo!

miejsce #1

Kuchenprofi

Kuchenprofi tłuczek do ziemniaków KU-1105492800

116,32 zł89,90 zł-23%
miejsce #3

Victorinox

Victorinox Zestaw Kuchenny (5102021G)

456,23 zł375,30 zł-18%
miejsce #5

Mepra

MEPRA Szczypce do kostek lodu Stile (200459)

113,90 zł94,51 zł-17%
miejsce #6

Kaiser

Kaiser forma do pieczenia 28cm la forme plus (637105)

179,00 zł149,00 zł-17%
miejsce #7

Villeroy&Boch

Villeroy&Boch Cooking Elements Kwadratowe Naczynie Do Zapiekania ...

118,15 zł101,58 zł-14%
miejsce #8

Excellent Houseware

Excellent Housewares Podstawka Drewniana Bambusowa Pod Gorący ...

17,89 zł16,00 zł-11%
Materiały promocyjne partnera

Zobacz zdjęcia mistrza Louisa i kuchni Zamku Książ w galerii
Kliknij w przycisk

„Są to obrazy zatopionej w zieleni dumnej bryły zamku i jego okolic, arystokratycznych właścicieli i zatrudnianych przez nich pracowników. Hardouin uchwycił swoim aparatem krajobrazy wszystkich pór roku – tutejszą florę i faunę, zatrzymał w kadrze widoki ziemi wałbrzyskiej oraz Pszczyny i wielu miejsc, które odwiedzał podczas podróży po Europie. Kochający mąż i ojciec czule przedstawiał żonę i synów. Chętnie fotografował też książęce dzieci spędzające czas z Hardouinami” – opisuje Beata Lejman, autorka scenariusza wystawy zdjęć kucharza, którą można oglądać w Zamku Książ.

I dodaje:

„Dokumentował życie dworu portretując: nianie, lokajów, kucharzy, straż, leśników, nauczycieli, stajennych, stangretów, forysiów, ogrodników, rzeźników, służby porządkowe, strażaków, rolników i zarządców... Dzięki temu świadectwu łatwiej zrozumieć złożoność wielkiego organizmu jakim był Książ w czasach ostatnich Hochbergów na zamku”.

Kuchnia Zamku Książ w Wałbrzychu

Kuchnia na 5. piętrze Zamku Książ w Wałbrzychu powstała na początku XX wieku. Została tam przeniesiona z niższych kondygnacji, a jej lokalizacja nie była przypadkowa. Uniemożliwiała bowiem rozprzestrzenianie się kuchennych zapachów na niższe piętra zamku, zamieszkałe przez książęcą rodzinę i jej znakomitych gości.

W kuchni znajdowały się trzy piece, do czterech jadalni zamkowych prowadziły cztery windy, którymi zwożono dania. Kuchnia była sterylna, a jej ściany wyłożono śnieżnobiałymi kafelkami. Na ówczesne standardy była to kuchnia bardzo nowoczesna. To w jej suficie umieszczono świetlik, którego uchylne okna były jednymi z pierwszych okien tego typu w tej części Europy. Kuchnia zamku wyposażona była również w obieralnię (zdjęcie poniżej).

Kuchnia wyposażona była w obieralnię
materiały prasowe Zamek Książ w Wałbrzychu

Z głównym pomieszczeniem kuchennym graniczyły duże pokoje chłodnicze, w których oddzielnie przechowywano nabiał, owoce, ryby, dziczyznę i mięsa innego rodzaju. Chłodnie działały od późnej jesieni do późnej wiosny bez problemów. Materiałem chłodzącym był lód, wycinany zimą z książańskich stawów, i przechowywany w tak zwanej Baszcie Lodowej, zmieszany z trocinami.

Akcesoria kuchenne pomocne w każdej kuchni!

miejsce #3

Westmark

Westmark Nakłuwacz Do Jajek Biały 10802280

12,00 zł7,99 zł-33%
miejsce #4

Excellent Houseware

Koopman Zestaw Bambusowych Koszy Na Jedzenie Z Moskitierą 3szt. ...

156,51 zł115,01 zł-27%
miejsce #5

Joseph Joseph

Joseph Joseph Zestaw 4 Desek Do Krojenia Ze Stojakiem Index ...

452,00 zł338,79 zł-25%
miejsce #8

Gefu

Gefu Obieraczka Do Jabłek 3 W 1 Delico (G13560)

195,00 zł169,90 zł-13%
miejsce #9

Alessi

Alessi dziadek do orzechów (jht01)

90,00 zł78,88 zł-12%
Materiały promocyjne partnera

Magda Woch, kierownik działu muzealno-edukacyjnego Zamku Książ w Wałbrzychu, opowiedziała nam, że nie zachowały się żadne zapiski mistrza kuchni dotyczące wykorzystywanych przez niego przepisów, książek lub relacje z podawanych dań.
Jednak na zdjęciu widzimy kunszt cukierniczy jednego z cukierników pracujących na zamku. Pomimo czarno-białej fotografii można dostrzec detale wypieku i spektakularne zdobnictwo. Figurki aniołków prawdopodobnie wykonano z masy cukrowej i do dekoracji użyto świeżych kwiatów.

Wyjątkowe ciasto z pracowni cukierniczej Louisa Hardouin'a
materiały prasowe Zamku Książ w Wałbrzychu

Ciekawostką jest, że księżna Daisy z rodu Hochbergów miała zwyczaj kolekcjonowania kart obiadowych z posiłków z udziałem najznamienitszymi przedstawicielami arystokracji.

Dalsze losy Louisa Hardouin’a

W 1926 roku zamknięto książęce gospodarstwo. To był ostatni także rok służby w Książu Louisa Hardouin’a. Rodzina kucharza od razu wyjechała do Anglii. Szef Louis pozostał na Dolnym Śląsku do roku 1932, po czym dołączył do rodziny. Zmarł pod Londynem w roku 1954.

Szef kuchni Louis Hardouin dokumentował codzienność rodu Hochbergów. Kliknij w zdjęcie, aby zobaczyć galerię zdjęć.

Ostatni szef kuchni Hochbergów na Zamku Książ i jego niezwyk...

Zamek Książ od kuchni

Aktualnie w zamku w Wałbrzychu można oglądać wystawę „Książ od kuchni” ze zdjęciami kucharza-fotografa. Album został przekazany przez wnuczkę zamkowego szefa kuchni - Jean Wessel, mieszkającą w Kanadzie. Wystawa stała od stycznia 2021 roku pokazywana jest w nowej przestrzeni (na pierwszym piętrze w tak zwanych apartamentach cesarskich). Pokaz zdjęć można obejrzeć w cenie biletu wstępu, gdyż jest elementem wycieczki. W 2021 roku, przy okazji relokacji wystawy, poszerzono ją o część pt. „Z albumu Księcia", w której prezentowane są prywatne fotografie ostatnich Hochbergów, panujących na Książu, przekazane Zamkowi i Fundacji Księżnej Daisy von Pless przez wnuka Daisy, księcia Bolka.

Zobacz Zamek Książ na mapie:

Zobacz inne tematy kulinarne na Stronie Kuchni:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Mundial 2022. Pierwsza polska restauracja w stolicy Kataru

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronakuchni.pl Strona Kuchni
Dodaj ogłoszenie